www.GazetaRycerska.pl
 Listopad 23 2017 01:11:28
Nawigacja
Główna
  Strona główna
  Artykuły
  Galeria
  Galeria Użytkowników
  Forum
  Księgarnia Rycerska
  Linki
  Kontakt

Archiwum Gazety
  Wszystkie numery

Chwarszczany
  Projekt Chwarszczany

Użytkowników Online
Gości Online: 2
Brak Użytkowników Online

Zarejestrowanych: 3,856
Najnowszy Użytkownik: gargamel
Wątki na Forum
Najnowsze Tematy
Sprzedam
Heraldyka a strój bi...
Skąd jesteście?
kolczuga inlay
Bractwo rycerskie Wr...
Najciekawsze Tematy
Kolczuga [1041]
Wasz ulubiony "od... [350]
Skąd jesteście? [312]
Techniki walki [305]
Bractwa rycerskie... [255]
Reklama

Księgarnia Odkrywcy

Multisort

„Projekt Chwarszczany” – sezon 2005
o i zaczęło się. 18 lipca br. ruszyły prace wykopaliskowe przy kaplicy templariuszy i joannitów w Chwarszczanach (ryc.1).
Stanowią one część większego programu, którego celem jest między innymi poznanie dziejów templariuszy na ziemiach polskich. Początek badań sięga 1999 roku i związany jest z pionierskimi pracami archeologicznymi, na terenie dawnej komandorii rycerzy świątyni, przy kaplicy w Rurce koło Chojny. Ryc. 1. Kaplica w Chwarszczanach od południa. Fot. Przemysław Kołosowski. 2005 rok
Rok 2004 był niewątpliwie przełomowym w badaniach nad dziejami zakonu templariuszy na ziemiach polskich. Przy wsparciu finansowym Instytutu Badań Historycznych i Krajoznawczych z Konina, wydawcy „Gazety Rycerskiej” i „Odkrywcy”, rozpoczęto realizację „Projektu Chwarszczany” dotyczącego badań najważniejszego ośrodka templariuszy w Europie Środkowo-Wschodniej – siedziby preceptora w Chwarszczanach. Inicjatywie sprzyjała atmosfera zainteresowania dziejami zakonu, co odzwierciedlały ukazujące się w tym okresie publikacje prasowe i książkowe, jak również wystawa poświęcona tej problematyce zorganizowana przez Muzeum Okręgowe w Toruniu. Znaczną rolę w tym względzie miało przekazanie przez media informacji o odnalezieniu w archiwach watykańskich dokumentu uniewinniającego templariuszy.
Ryc. 2. Obszar dawnej komandorii w Rurce. Na pierwszym planie widoczny fundament ściany zachodniej dworu templariuszy, w tle częściowo rekonstruowana ściana szczytowa kaplicy. Fot. Przemysław Kołosowski, 2004 rokCelem „Projektu” jest przede wszystkim ratowanie pozostałości komandorii chwarszczańskiej, odtworzenie jej zasięgu i charakteru zabudowy, popularyzowanie wizerunku kaplicy zakonnej i znajdujących się w jej wnętrzu średniowiecznych malowideł, których fundatorami byli następcy templariuszy – joannici. Niezwykle ważnym jest także upowszechnianie wiedzy o siedzibach zakonu na ziemiach polskich. W oparciu o dotychczasowe wyniki podjęto już pierwsze próby rekonstrukcji układów przestrzennych siedzib zakonnych w Rurce i Chwarszczanach.
Ryc. 3. Fragment drewnianej konstrukcji stanowiącej część zachodniego umocnienia wzgórza na którym wzniesiono komandorię w Rurce. Fot. Przemysław Kołosowski, 2004 rokKonsekwentnie realizowany program badawczy dotyczący komandorii w Rurce, doprowadził do odsłonięcia pozostałości długo poszukiwanego dworu klasztornego templariuszy, co jest odkryciem wyjątkowym jeśli chodzi o obszar Europy Środkowo-Wschodniej. Po raz pierwszy publikujemy fotografie tych znalezisk (ryc. 2, 3, 4). Wstępną rekonstrukcję komandorii rureckiej zamieszczono w National Geographic Polska (nr 12, 2004 rok).
Ryc. 4. Jedno z zrekonstruowanych glinianych naczyń znalezionych na obszarze komandorii templariuszy w Rurce – tzw. garnek z kulistym dnem. Chronologia: 2 połowa XIII – początek XIV wieku. Fot. Przemysław Kołosowski, 2004 rokOdkrycia dokonane latem 2004 roku, w piwnicach domu stojącego opodal kaplicy w Chwarszczanach, wraz z wynikami badań archeologicznych, pozwoliły na podjęcie próby rekonstrukcji zabudowy komandorii chwarszczańskiej. Wszelkie wątpliwości w tym względzie winny wyjaśnić tegoroczne prace archeologiczno-architektoniczne. Rysunek komandorii przedstawiamy w zamieszczonym na stronie folderze – Projekt Chwarszczany. Sezon 2005
Zakończenie drugiego sezonu badań w Chwarszczanach planowane jest na koniec września. Wykopaliska są prowadzone na obszarze po zachodniej stronie kaplicy; planowane jest założenie 5 wykopów archeologicznych (patrz plan sytuacyjny w folderze). Najważniejszym celem jest odnalezienie śladów zabudowy klasztornej, a ściślej lokalizacji budynku mieszkalnego - tzw. wielkiej sali. W oparciu o wcześniejsze obserwacje można sądzić, że jej pozostałości kryją piwnice stojącego opodal kaplicy domu.
Wykop nr VII wytyczono kilkadziesiąt metrów na zachód od kaplicy u podnóża stoku wyniesienia opadającego w kierunku rzeki Myśli. W miejscu tym poszukiwane są relikty domniemanej przeprawy i przystani rzecznej. Kolejny wykop dotyczący tych poszukiwań wytyczony będzie dalej w kierunku zachodnim (plan sytuacyjny – wykop nr XI). Badania te związane są z zagadnieniem dotyczącym średniowiecznego układu dróg i znaczenia komandorii na ówczesnym szlaku komunikacyjnym. W wymienionych miejscach spodziewamy się także odsłonić pozostałości pradziejowej osady, na której ślady natrafiliśmy w ubiegłym roku (odkrycia opisane w archiwalnych artykułach znajdujących się na stronie).
Wykop nr VIII wytyczono przy ścianie zewnętrznej domu stojącego na południowy zachód od kaplicy. Tam należy poszukiwać wielkiej sali templariuszy. Już pierwszy dzień przyniósł odkrycie fundamentu, znacznie starszego od stojącego na nim budynku (!). W przyszłym tygodniu rozpoczną się prace w piwnicy tego domu (plan sytuacyjny wykop nr IX). Zachowały się tam fragmenty granitowych, średniowiecznych ścian (?!). Prace będą transmitowane on-line.
Badania prowadzone w wykopie X (plan) mają wyjaśnić kwestię układu przestrzennego nieistniejącej, starszej kaplicy romańskiej, z której zachował się fragment granitowej ściany zachodniej z portalem, jak również tajemniczego muru usytuowanego na zachód od kaplicy, który odsłonięto rok temu (ryc. 5).
Ryc. 5. Kamienne konstrukcje odkryte na zachód od kaplicy. W środku fundament muru z okresu średniowiecza o niewyjaśnionej funkcji. Fot. Przemysław Kołosowski, 2004 rok
Templariusze założyli na obszarze związanym historycznie z ziemiami polskimi około dziesięciu komandorii (ryc. 6). Do najstarszych należały dwa ośrodki zakonne umiejscowione na terenie pogranicza brandenbursko-wielkopolsko-pomorskiego w Rurce i Chwarszczanach. Dzieje obu dworów klasztornych (w dokumentach określanych łacińskim słowem curia) łączy historia templariusza – Bernarda von Everstein, który najpierw był komandorem w Rurce, a następnie został komandorem i preceptorem (przełożonym prowincji) w Chwarszczanach. Pod koniec XIII wieku Chwarszczany pełniły funkcję głównego ośrodka zakonu na terenie Europy Środkowo-Wschodniej.
Ryc. 6. Plan z zaznaczeniem zidentyfikowanych i domniemanych komandorii templariuszy na ziemiach polskich, w granicach państwa polskiego po 1945 roku (wg Przemysława Kołosowskiego)
Opis:
1. – komandorie zlokalizowane, z zachowanymi reliktami zabudowy,
2. – komandorie o nieznanej bliżej lokalizacji,
3. – miejsca domniemanych komandorii,
4. – mazowieckie posiadłości – wsie zakonu o nieustalonym statusie
Więcej informacji o badaniach komandorii w Rurce i Chwarszczanach i dziejach rodziny von Everstein zawiera artykuł „Dwie komandorie – tajemnice preceptora Bernarda” jaki ukazał się w ostatnim wydaniu „Gazety Rycerskiej”. C.d.n.

kierujący „Projektem Chwarszczany”
dr Przemysław Kołosowski

Dodane przez Admin dnia 24 lipiec 2005 22:16 7598 Czytań Drukuj
Logowanie
Login

Hasło

Zapamiętaj mnie



Rejestracja
Zapomniane hasło?
Ankieta dla Użytkowników
Czy Gazeta Rycerska powinna być

kwartalnikiem

dwumiesięcznikiem

ukazywać się dwa razy w roku

Musisz się zalogować, żeby móc głosować w tej Ankiecie.

15834951 Unikalnych wizyt
Powered by PHP-Fusion and eXtreme Fusion © 2005
Strona Główna ¦ Forum ¦ Artykuły ¦ Galeria ¦ Gazeta Rycerska ¦ Spis ¦ Chwarszczany
Odkrywca ¦ Księgarnia Rycerska